Tehlikeli Atık Geçici Depolama Süresi, Miktar Eşiği ve Alan Şartları

Fabrikada oluşan tehlikeli atık, tesise gönderilene kadar bir süre işletmede bekler. Bu bekleme serbest değildir: süre, miktar ve alan koşulları Atık Yönetimi Yönetmeliği'nde tanımlıdır. Denetimlerde en sık karşılaşılan eksiklerden biri de tehlikeli atık geçici depolama süresinin aşılmasıdır. Bu rehberde yönetmeliğin 13. maddesini madde madde açıyor, izin eşiğini, etiketleme ve alan şartlarını ve atığın ne zaman taşıtılması gerektiğini pratik örneklerle anlatıyoruz.

Geçici depolama nedir?

Atık Yönetimi Yönetmeliği (2/4/2015 tarihli, 29314 sayılı Resmî Gazete; son değişiklik 23/3/2017 tarihli, 30016 sayılı Resmî Gazete) geçici depolamayı, atıkların atık üreticisi tarafından işleme tesislerine ulaştırılmadan önce güvenli bir şekilde bekletilmesi olarak tanımlar. Atığı ayrı toplamak ve geçici depolamak, yönetmeliğin 9. maddesinde atık üreticisinin yükümlülükleri arasında sayılır. Kuralların ayrıntısı ise 13. maddededir.

Süre: tehlikeli atıkta en fazla 6 ay

Yönetmeliğin 13. maddesinin üçüncü fıkrasına göre:

• Tıbbi atıklar hariç, tehlikeli atıklar geçici depolama alanında en fazla 6 ay bekletilebilir.
• Tehlikesiz atıklar için bu süre en fazla 1 yıldır.
• Atıklar birbirleriyle reaksiyona girmeyecek şekilde depolanır.

Süre, atığın depolama alanına konduğu tarihten itibaren işler. Bu yüzden aynı alanda farklı tarihlerde oluşmuş atıklar varsa, gönderim planını en eski atığa göre yapmak gerekir. "Varil dolunca göndeririz" yaklaşımı, varilin dolması 6 aydan uzun sürüyorsa süre aşımına yol açar.

Miktar eşiği: ayda 1.000 kg ve izin

Aynı maddenin beşinci fıkrası, geçici depolama alanı için iznin ne zaman gerektiğini belirler:

Dikkat edilmesi gereken iki nokta var. Birincisi, eşik aylık üretime göre tanımlanmıştır; yıllık toplam değil. İkincisi, izin muafiyeti yalnızca izin işlemini kaldırır. Süre, etiketleme ve güvenli depolama kuralları her büyüklükteki üretici için geçerlidir. Yönetmeliğe göre geçici depolama izni süresiz verilir; ancak alanda değişiklik olursa izin yenilenir.

Ayrıca belediye atığı, ambalaj atığı, tehlikesiz atık ve tıbbi atık için kullanılan geçici depolama alanları izin muafiyeti kapsamındadır. İzin sorusu esas olarak tehlikeli atık alanlarını ilgilendirir.

Nerede depolanır?

Yönetmeliğin 13. maddesinin dördüncü fıkrasına göre geçici depolama, atığın üretildiği tesis sınırları içinde yapılır. Tesiste uygun yer yoksa, il müdürlüğünün tespiti üzerine izin alınan başka bir alanda depolama yapılabilir. Bu alternatif alana yapılan taşımada lisanslı araç şartı aranmaz. Bu, istisnai bir düzenlemedir ve il müdürlüğünün tespitine bağlıdır; kendi kararınızla başka bir depoya atık taşımanız anlamına gelmez.

Etiketleme: her kapta dört bilgi

13. maddenin ikinci fıkrası, depolanan atığın üzerinde şu bilgilerin bulunmasını ister:

1. "Tehlikeli atık" veya "tehlikesiz atık" ibaresi,
2. Atık kodu,
3. Miktar,
4. Depolama tarihi.

Depolama tarihi, 6 aylık sürenin denetimde kontrol edildiği bilgidir. Tarihi olmayan bir varil, süre aşımı şüphesine açık kalır. Atık kodunu belirlerken atık kodları sayfamızdan yararlanabilirsiniz.

Alan şartları: yönetmelik ve iyi uygulama

Yönetmelik, geçici depolamanın usul ve esaslarının Bakanlıkça belirleneceğini söyler. Sahada beklenen koşullar genellikle şunlardır; tesisinize uygulanacak kesin kriterleri il müdürlüğünüzden ve Bakanlığın güncel düzenlemelerinden teyit edin:

• Sızdırmaz ve kimyasala dayanıklı zemin, sıvı atıklar için taşma ve döküntü toplama düzeni,
• Yağmur ve güneşten korunan, havalandırılan alan,
• Birbiriyle reaksiyona girebilecek atıkların ayrı tutulması,
• Sağlam, kapalı ve atığa uygun kaplar,
• Yetkisiz kişilerin erişimini sınırlayan düzen, uyarı levhaları ve uygun yangın söndürme ekipmanı.

Yönetmelik ayrıca tehlikeli atık geçici depolama alanlarıyla ilgili olarak zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin hükme (madde 16) atıf yapar. Bu yükümlülüğün işletmenize nasıl uygulandığını il müdürlüğünüzle netleştirmenizi öneririz.

Ne zaman taşıtmalısınız?

Pratik bir kural: gönderimi 6 aylık sürenin sonuna değil, ortasına planlayın. Taşıyıcı ve tesis takvimi, tesisin kabul koşulları ya da yanlış atık kodu gibi aksaklıklar süreyi kolayca tüketebilir. Aşağıdaki durumlarda beklemeden taşıma planlamak gerekir:

• En eski atığın depolama tarihi 4–5 ayı geçtiyse,
• Kaplar doluysa ya da alan kapasitesi zorlanıyorsa,
• Kapta deformasyon, sızıntı veya koku varsa,
• Uyumsuz atıklar aynı alanda kalmak zorunda kalıyorsa,
• Yıl sonu yaklaşıyorsa ve beyanda büyük bir stok görünecekse.

Örnek: Ocak başında boşalttığınız kontamine ambalaj alanına ilk atık 10 Ocak'ta konduysa, o atık için son gün 10 Temmuz civarıdır. Haziran başında gönderim planlarsanız; tesis onayı, araç takvimi veya olası bir ret için yaklaşık bir aylık pay bırakmış olursunuz.

Son madde önemli: yıl sonunda tesiste kalan atık, yıllık beyanda stok olarak görünür. Bu konuyu atık beyanı rehberimizde ayrıntılı anlattık. Küçük miktarlar için ise 50 kg altı tehlikeli atık rehberimize bakabilirsiniz.

Düzenli sefer ile süre takibi

Atık miktarı düzenli olan işletmeler için en sağlıklı çözüm, sabit aralıklarla taşıma planlamaktır. Ati Nakliye olarak İstanbul Avrupa Yakası'nda haftalık, iki haftalık veya aylık düzenli sefer planlıyoruz; Anadolu Yakası ve şehir dışı için talep üzerine teklif veriyoruz. Lisanslı (ATA-34-226), ADR uyumlu araçlarımızla atığınızı anlaşmalı olduğunuz tesise taşırız; her sevkiyat MoTAT'ta kayıtlıdır ve tesisten kabul belgesini size iletiriz. Sistemdeki taşıma akışı için UATF rehberimize, hizmet ayrıntıları için tehlikeli atık taşıma sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tehlikeli atık işletmede en fazla ne kadar bekletilebilir?

Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin 13. maddesine göre tıbbi atıklar hariç tehlikeli atıklar geçici depolama alanında en fazla 6 ay bekletilebilir.

Ayda 1.000 kg'dan az üretiyorsam 6 ay kuralı bana uygulanmaz mı?

Uygulanır. 1.000 kg eşiği yalnızca geçici depolama izninden muafiyetle ilgilidir; süre ve etiketleme kuralları tüm üreticiler için geçerlidir.

Geçici depolama izni ne kadar geçerli?

Yönetmeliğe göre izin süresiz verilir. Alanda değişiklik yapılırsa izin yenilenir.

Atığı başka bir depomuza taşıyıp orada bekletebilir miyiz?

Kural olarak geçici depolama atığın üretildiği tesis sınırları içinde yapılır. Başka bir alan ancak tesiste uygun yer yoksa ve il müdürlüğünün tespiti üzerine izinli olarak kullanılabilir.

Etikette depolama tarihi zorunlu mu?

Evet. Yönetmelik, tehlikeli veya tehlikesiz ibaresi, atık kodu ve miktarla birlikte depolama tarihinin de belirtilmesini ister.

Atığı sevkiyata hazırlarken gönderen firma olarak sorumluluklarınız için ADR gönderen yükümlülükleri, çevre yönetimi hizmetlerindeki 2026 düzenlemesi için Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği 2026 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Geçici depolama alanlarınız atık yönetim planınızda da yer alır; ayrıntılar endüstriyel atık yönetim planı yazımızda.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işleminizden önce güncel metni ve il müdürlüğünüzün görüşünü kontrol edin.

Geçici depolama süreniz dolmadan planlı taşıma için teklif formu üzerinden bize ulaşabilir, 0212 323 24 35 numaralı telefonu arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.